એસિડ વર્ષા એટલે શું? વાતાવરણીય પ્રદૂષકો દ્વારા એસિડ વર્ષાનું નિર્માણ સમજાવો.

(N/A) સામાન્ય રીતે,વરસાદના પાણીમાં વાતાવરણીય $CO_{2}$ સાથેની પ્રક્રિયાથી બનતા $H^{+}$ આયનોને કારણે તેનો $pH$ $5.6$ હોય છે:
$H_{2}O_{(l)} + CO_{2_{(g)}} \rightleftharpoons H_{2}CO_{3_{(aq)}}$
$H_{2}CO_{3_{(aq)}} \rightleftharpoons H^{+}_{(aq)} + HCO_{3_{(aq)}}^{-}$
જ્યારે વરસાદના પાણીનો $pH$ $5.6$ થી નીચે જાય,ત્યારે તેને એસિડ વર્ષા કહેવાય છે. એસિડ વર્ષા એટલે એવી પ્રક્રિયા કે જેના દ્વારા વાતાવરણમાંથી એસિડિક ઘટકો પૃથ્વીની સપાટી પર જમા થાય છે.
એસિડ વર્ષા મુખ્યત્વે પાવર સ્ટેશનો,ભઠ્ઠીઓ અને મોટર એન્જિનમાં અશ્મિભૂત ઇંધણ (કોલસો,તેલ,પેટ્રોલ,ડીઝલ) ના દહનથી સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ $(SO_{2})$ અને નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ $(NO_{x})$ ના ઉત્સર્જનને કારણે થાય છે.
આ ઓક્સાઇડ વાતાવરણમાં રહેલા રજકણો (જે ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે) ની હાજરીમાં પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને પ્રબળ એસિડ બનાવે છે:
$2SO_{2_{(g)}} + O_{2_{(g)}} + 2H_{2}O_{(l)} \rightarrow 2H_{2}SO_{4_{(aq)}}$
$4NO_{2_{(g)}} + O_{2_{(g)}} + 2H_{2}O_{(l)} \rightarrow 4HNO_{3_{(aq)}}$
આ એસિડ પૃથ્વીની સપાટી પર ભીના નિક્ષેપન (વરસાદ,ધુમ્મસ,બરફ) અથવા સૂકા નિક્ષેપન (ઘન કણો/વાયુઓ) તરીકે જમા થાય છે.